जागतिक कसोटी क्रिकेटच्या इतिहासात एकाच वेळी दोन वेगवेगळ्या उपखंडांत रणनीती, कौशल्य आणि निसर्गाच्या लहरीपणाचा थरारक संगम पाहायला मिळत आहे. डार्विनच्या वेगवान खेळपट्टीवर बांगलादेशने ऑस्ट्रेलियाचा बालेकिल्ला उद्ध्वस्त करत अविस्मरणीय इतिहास रचला, तर गालेच्या ऐतिहासिक मैदानावर भारत आणि श्रीलंका यांच्यातील द्वंद्व मान्सूनच्या मुसळधार पावसाशी आणि वेळेच्या समीकरणाशी चाललेली मोठी लढत ठरत आहे.
ऑस्ट्रेलियातील डार्विनच्या टीआयओ स्टेडियमवर खेळल्या गेलेल्या पहिल्या कसोटीत बांगलादेशने बलाढ्य ऑस्ट्रेलियाला ९ गडी राखून धूळ चारली. विदेशी खेळपट्ट्यांवर बांगलादेशचा हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा विजय मानला जात आहे.
पहिला डाव (ऑस्ट्रेलिया - १९८): नाणेफेक जिंकून प्रथम फलंदाजी करणाऱ्या ऑस्ट्रेलियाच्या आघाडीच्या फळीला बांगलादेशी वेगवान गोलंदाज हसन महमूदच्या (६/५५) अचूक टप्प्याने पूर्णपणे उद्ध्वस्त केले. ऑस्ट्रेलियन संघ पहिल्याच दिवशी अवघ्या १९८ धावांत गारद झाला.
बांगलादेशची भक्कम आघाडी (४२६ धावा): प्रत्युत्तरात तांझिद हसनच्या आक्रमक शतकाने (१०१) आणि कर्णधार नजमुल हुसेन शांतोच्या अर्धशतकी खेळीने सामन्यावर पकड मजबूत केली. बांगलादेशने पहिल्या डावात २२८ धावांची भक्कम आघाडी घेतली.
दुसरा डाव (ऑस्ट्रेलिया - २८४): ऑस्ट्रेलियाकडून दुसऱ्या डावात कॅमेरॉन ग्रीनने (१०४) झुंजार शतकी खेळी करून डावाचा पराभव टाळला, परंतु मेहेदी हसन मिराझच्या (५/६६) फिरकीसमोर उर्वरित फलंदाज निष्प्रभ ठरले.
ऐतिहासिक क्षण: विजयासाठी मिळालेले अवघे ५७ धावांचे लक्ष्य बांगलादेशने एका गड्याच्या मोबदल्यात गाठून जागतिक कसोटी अजिंक्यपद गुणतालिकेत चौथ्या स्थानी झेप घेतली.
कमिन्सने ग्रेग चॅपेलच्या विक्रमाची बरोबरी केली
पॅट कमिन्सच्या कर्णधारपदाखाली, ऑस्ट्रेलियाला २०२४ मध्ये मायदेशात भारताकडून पहिल्या कसोटीत पराभवाला सामोरे जावे लागले होते. आता, बांगलादेशने डार्विनमध्ये कांगारूंना ९ गडी राखून पराभूत करून, कमिन्सच्या कर्णधारपदाखाली मायदेशात दुसरा पराभव पत्करला आहे. यामुळे, ग्रेग चॅपेलनंतर दोन वेगवेगळ्या आशियाई संघांविरुद्ध नेतृत्व करून ऑस्ट्रेलियाचा मायदेशात पराभव होताना बघणारा तो दुसरा ऑस्ट्रेलियन कर्णधार ठरला आहे.
ग्रेग चॅपेलच्या कर्णधारपदाखाली, ऑस्ट्रेलियाला मायदेशात पाकिस्तान आणि भारताकडून पराभव पत्करावा लागला होता. १९७७ मध्ये, पाकिस्तानने सिडनीमध्ये ऑस्ट्रेलियाला ८ गडी राखून पराभूत केले होते, तर त्याच काळात भारताने मेलबर्नमध्ये ५९ धावांनी विजय मिळवला होता. याशिवाय, १९८१ मध्ये, पाकिस्तानने मेलबर्नमध्ये ऑस्ट्रेलियाला एक डाव आणि ८२ धावांनी पराभूत केले होते.
डार्विनमधील या ऐतिहासिक विजयामुळे बांगलादेशला २०२५-२७ च्या जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिपच्या गुणतालिकेतही लक्षणीय आघाडी मिळाली आहे. या विजयानंतर, बांगलादेशची गुणांची टक्केवारी ५८.३३ वरून ६६.६७ पर्यंत वाढली असून, ते चौथ्या स्थानावर कायम आहेत. दरम्यान, ऑस्ट्रेलिया डब्ल्यूटीसी क्रमवारीत पहिल्या क्रमांकावर कायम आहे, पण त्यांची स्थिती कमकुवत झाली आहे. पराभवानंतर त्यांची गुणांची टक्केवारी ८७.५० वरून ७७.७७ पर्यंत घसरली आहे. सध्याच्या डब्ल्यूटीसी चक्रातील नऊ कसोटी सामन्यांपैकी ऑस्ट्रेलियाने दोन सामने गमावले आहेत.
गाले कसोटी (दिवस २): पावसात अडकलेला सामना आणि आक्रमक रणनीती
श्रीलंकेच्या गाले आंतरराष्ट्रीय स्टेडियमवर भारत आणि श्रीलंका यांच्यातील पहिल्या कसोटीच्या दुसऱ्या दिवशी पावसाने मोठे विघ्न निर्माण केले. ओल्या मैदानामुळे आणि वारंवार येणाऱ्या पावसाच्या सरींमुळे दुसऱ्या दिवशी केवळ ३६ षटकांचा खेळ होऊ शकला.
पडिक्कलची संयमी फलंदाजी: पहिल्या दिवसाच्या शतकानंतर दुसऱ्या दिवशी देवदत्त पडिक्कलने कठीण परिस्थितीत १६७ धावांची मॅरेथॉन खेळी साकारत भारतीय धावसंख्येला आकार दिला.
हवामानाचा लहरीपणा: खेळपट्टी बराच वेळ ताडपत्रीखाली राहिल्याने खेळपट्टीतील ओलाव्याचा श्रीलंकन फिरकीपटू प्रबाथ जयसूर्याने अचूक फायदा घेत भारताच्या मधल्या फळीला धक्के दिले.
निर्णयाची घाई आणि रणनीती: पावसाने वाया गेलेल्या ५४ षटकांमुळे सामन्यात निकाल मिळवण्यासाठी भारतीय संघाने आक्रमक पवित्रा घेत जलद धावा जमवण्याचा प्रयत्न केला, तर श्रीलंकेने खेळ लांबवत भारताला कमीत कमी वेळेत रोखण्याची रणनीती आखली.
डार्विनमधील बांगलादेशचा विजय हा नवोदित संघांच्या दुर्दम्य आत्मविश्वासाचे प्रतीक ठरला, तर गालेची खेळपट्टी ही निसर्गाच्या लहरीपणापुढे क्रिकेटच्या रणनितीची आणि संयमाची कसोटी घेत आहे.
@ डॉ.दत्ता विघावे
क्रिकेट समिक्षक
मो.नं. ९०९६३७२०८२
