वाढदिवस आला की सुरू होतो ‘सेवेचा उत्सव’; तुषार महाजन यांचा लोकसेवेला समर्पित प्रवास!
नगर प्रतिनिधी:
समाजात काही व्यक्ती अशा असतात की, त्यांची ओळख एखाद्या पदामुळे किंवा प्रसिद्धीमुळे होत नाही; तर त्यांनी केलेल्या कामातून त्यांची ओळख निर्माण होते. समाजातील सामान्य माणसाच्या प्रश्नांना आपले प्रश्न समजून घेणे, गरजूंना मदतीचा हात देणे, विद्यार्थ्यांच्या अडचणींसाठी आवाज उठवणे, पर्यावरण संवर्धनासाठी प्रत्यक्ष कृती करणे आणि पत्रकारितेच्या माध्यमातून जनतेच्या प्रश्नांना वाचा फोडणे, या विविध अंगांनी आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण करणारे युवा पत्रकार म्हणजे तुषार संजय महाजन.
२१ सप्टेंबर हा तुषार महाजन यांचा वाढदिवस. वाढदिवस म्हटला की अनेकांसाठी तो केवळ आनंदोत्सव असतो; मात्र तुषार महाजन यांच्या बाबतीत वाढदिवस हा समाजाला काहीतरी देण्याचा, निसर्गाशी नाते दृढ करण्याचा आणि सामाजिक बांधिलकी जपण्याचा दिवस ठरतो. मागील अनेक वर्षांपासून त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त वृक्षारोपणासह विविध सामाजिक, शैक्षणिक आणि समाजोपयोगी उपक्रम राबविण्याची परंपरा त्यांनी जोपासली आहे. त्यामुळे त्यांच्या वाढदिवसाला उत्सवापेक्षा सेवेची आणि सामाजिक बांधिलकीची जोड मिळाली आहे.
पत्रकारितेला केवळ व्यवसाय नव्हे, तर समाजसेवेचे माध्यम मानणारा तरुण
पत्रकारिता म्हणजे समाजाचा आरसा. समाजात घडणाऱ्या घटनांचे प्रतिबिंब जनतेसमोर आणताना सामान्य माणसाचा आवाज सत्ताकेंद्रांपर्यंत पोहोचवण्याची जबाबदारी पत्रकारावर असते. हीच भूमिका तुषार महाजन यांनी आपल्या पत्रकारितेतून जपण्याचा प्रयत्न केला आहे.
तरुण वयातच पत्रकारितेच्या क्षेत्रात प्रवेश करून विविध वृत्तपत्रे आणि न्यूज चॅनेल्ससाठी काम करण्याचा अनुभव त्यांनी मिळविला. स्थानिक प्रश्नांपासून सामाजिक विषयांपर्यंत विविध विषयांना त्यांनी आपल्या लेखणीतून वाचा फोडली. एखादा प्रश्न केवळ बातमी म्हणून मांडण्यापेक्षा त्या प्रश्नामागील सामान्य माणसाची व्यथा समजून घेण्याचा त्यांचा प्रयत्न राहिला आहे.
पत्रकार म्हणून काम करत असताना सामाजिक प्रश्न, विद्यार्थी प्रश्न, पर्यावरण, आरोग्य, शिक्षण आणि नागरिकांच्या मूलभूत अडचणी यांच्याकडे त्यांनी विशेष लक्ष दिले. त्यामुळे पत्रकारिता आणि सामाजिक बांधिलकी यांचा सुंदर संगम त्यांच्या कार्यात दिसून येतो.
विद्यार्थी चळवळीतून सामाजिक जाणिवेची जडणघडण
तुषार महाजन यांच्या सामाजिक प्रवासात विद्यार्थी चळवळीचा मोठा वाटा आहे. अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेत काम करताना विद्यार्थ्यांच्या विविध प्रश्नांसाठी त्यांनी निवेदने, आंदोलने आणि पाठपुरावा केला. विद्यार्थी हा केवळ शिक्षण घेणारा घटक नसून समाजाच्या भविष्याचा आधार आहे, या विचारातून विद्यार्थ्यांच्या समस्या प्रशासनापर्यंत पोहोचविण्याचे काम त्यांनी केले.
महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या विविध अडचणी, शैक्षणिक प्रश्न आणि सुविधांशी संबंधित विषयांवर त्यांनी सातत्याने आवाज उठविला. शिर्डीत गोरगरीब आणि सामान्य कुटुंबातील विद्यार्थ्यांसाठी उच्च शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध व्हावी, या भावनेतून वरिष्ठ महाविद्यालयाच्या मागणीसाठी झालेल्या प्रयत्नांमध्येही त्यांनी सहभाग घेतला. संघर्ष, पाठपुरावा आणि सातत्य यामुळे शैक्षणिक सुविधांच्या प्रश्नाला चालना मिळाली, अशी त्यांच्या सहकाऱ्यांची भावना आहे.
विद्यार्थी चळवळीत काम करताना मिळालेले संस्कार, शिस्त, संघटनकौशल्य, स्पष्टवक्तेपणा आणि सामाजिक प्रश्नांकडे पाहण्याची दृष्टी पुढील पत्रकारिता व सामाजिक कार्यातही त्यांच्या उपयोगी पडली.
कोविड काळातही सामाजिक बांधिलकी कायम
कोविड महामारीचा काळ हा संपूर्ण मानवजातीसाठी कठीण काळ होता. त्या काळात अनेक सामाजिक संस्था, कार्यकर्ते आणि नागरिकांनी आपल्या परीने मदतीचा हात पुढे केला. तुषार महाजन यांनीही या काळात विविध सामाजिक उपक्रमांसाठी पुढाकार घेतला.
प्रसादालय सुरू करण्यासाठी निवेदन देणे, गरजूंसाठी मदतकार्य, अनाथालयातील मुलांना खाऊ व शालेय साहित्य वाटप, विद्यार्थ्यांच्या अडचणी मांडणे अशा विविध माध्यमांतून त्यांनी सामाजिक बांधिलकी जपली.
समाजसेवा ही मोठ्या व्यासपीठावरून करण्याची गोष्ट नसून, आपल्या आजूबाजूच्या माणसाच्या अडचणीच्या वेळी त्याच्या पाठीशी उभे राहणे म्हणजेच खरी सेवा, अशी त्यांची कार्यपद्धती राहिली आहे.
रक्तदानातून ‘जीवनदान’ देण्याचा प्रयत्न
आरोग्य क्षेत्रातील सामाजिक बांधिलकी जपत त्यांनी अनेक वेळा रक्तदान शिबिरांच्या आयोजनात सहभाग घेतला. साईनाथ रक्तपेढीसह विविध ठिकाणी रक्तदान शिबिरे आयोजित करून तरुणांना रक्तदानासाठी प्रोत्साहित करण्याचे काम त्यांनी केले.
रक्ताची गरज ही कोणत्याही जाती-धर्माची किंवा आर्थिक परिस्थितीची सीमा पाहत नाही. एखाद्या गरजू रुग्णासाठी वेळेवर मिळालेले रक्त म्हणजे जीवनाची आशा असते. ही जाणीव तरुणांमध्ये निर्माण करण्यासाठी रक्तदान चळवळीशी जोडले जाणे हे त्यांच्या सामाजिक कार्यातील महत्त्वाचे अंग ठरले.
‘वाढदिवस म्हणजे वृक्षारोपण’ अशी वेगळी परंपरा
वाढदिवसाच्या दिवशी केक कापणे आणि शुभेच्छा स्वीकारणे ही प्रचलित पद्धत आहे; मात्र तुषार महाजन यांनी आपल्या वाढदिवसाला निसर्गाशी जोडण्याचा वेगळा मार्ग स्वीकारला.
मागील अनेक वर्षांपासून त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त जंगली झाडांचे वृक्षारोपण करण्याची परंपरा सुरू आहे. झाड लावणे हा एक दिवसाचा कार्यक्रम नसून पुढील पिढीसाठी केलेली गुंतवणूक आहे, या भावनेतून पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देण्याचा त्यांचा प्रयत्न राहिला आहे.
ग्रीन फाउंडेशनच्या माध्यमातून पर्यावरण विषयक विविध उपक्रमांमध्ये त्यांनी सहभाग घेतला आहे. वृक्षारोपण, पर्यावरण जनजागृती आणि हरित भविष्यासाठी तरुणांनी पुढे यावे, हा संदेश ते सातत्याने देताना दिसतात.
त्यांच्या पर्यावरणीय कार्याची दखल घेत २०२१ मध्ये आंतरराष्ट्रीय युवा दिवसाच्या निमित्ताने त्यांना ग्रीन वर्ल्ड पुरस्कार जाहीर झाल्याची वृत्तनोंद प्रसिद्ध झाली होती.
समाजकारण, संघटन आणि पत्रकारितेचा अनुभव
तुषार महाजन यांच्या कार्याचा आवाका केवळ पत्रकारितेपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. विविध सामाजिक व पत्रकार संघटनांमध्ये त्यांनी वेगवेगळ्या जबाबदाऱ्या सांभाळल्या आहेत.
सामाजिक व पत्रकार संघटनांमध्ये सक्रिय योगदान
तुषार संजय महाजन यांनी सामाजिक, पर्यावरण, विद्यार्थी आणि पत्रकारिता क्षेत्रातील विविध संघटनांमध्ये अनेक महत्त्वपूर्ण जबाबदाऱ्या सांभाळत आपल्या कार्याचा ठसा उमटविला आहे. विद्यार्थी जीवनापासून संघटनात्मक कार्याची आवड जोपासत त्यांनी अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेचे तालुका संयोजक, युवा वॉरियर्सचे शहराध्यक्ष, व्हॉईस ऑफ मीडिया (साप्ताहिक विंग)चे जिल्हाध्यक्ष तसेच भारतीय जनता युवा मोर्चाचे नगर जिल्हा प्रसिद्धीप्रमुख अशा विविध जबाबदाऱ्या पार पाडल्या आहेत व अनेक वर्ष राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघामध्ये काम केले.
सध्या ते ग्रीन फाउंडेशन, महाराष्ट्र राज्यचे उपाध्यक्ष; राष्ट्रीय पुरोगामी पत्रकार संघ, अहिल्यानगरचे जिल्हाध्यक्ष; सोशल तरुणाई फाऊंडेशनचे प्रसिद्धी प्रमुख; जीवन आधार फाऊंडेशन (रेस्क्यू फोर्स)चे जिल्हाध्यक्ष तसेच हिंदी-मराठी पत्रकार संघाचे सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत. विविध पदांवर काम करताना पदापेक्षा सामाजिक जबाबदारी आणि सर्वसामान्यांच्या प्रश्नांना न्याय देण्याला त्यांनी प्राधान्य दिले आहे.
या विविध जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांना समाजातील विविध स्तरांशी संवाद साधण्याची संधी मिळाली. पत्रकारांच्या प्रश्नांपासून ते विद्यार्थ्यांच्या समस्या आणि सामाजिक उपक्रमांपर्यंत विविध क्षेत्रांमध्ये काम करण्याचा अनुभव त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला अधिक व्यापक बनवत गेला.
उच्च शिक्षणासोबत आर्थिक क्षेत्रातील वाटचाल
सामाजिक कार्य आणि पत्रकारिता यांसोबतच तुषार महाजन यांनी शिक्षणालाही महत्त्व दिले. शिर्डीतून बी.कॉम. पदवीचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर कोपरगाव येथे मास्टर ऑफ कॉमर्स (एम.कॉम.) हे उच्च शिक्षण त्यांनी पूर्ण केले.
शिक्षणानंतर त्यांनी आर्थिक क्षेत्रातही आपली वाटचाल सुरू ठेवली. वेल्थ मॅनेजर म्हणून काम करताना फायनान्स, लाइफ इन्शुरन्स आणि हेल्थ इन्शुरन्स या क्षेत्रात काम करण्याचा अनुभव त्यांनी मिळविला. आर्थिक नियोजन, भविष्यातील आर्थिक सुरक्षितता आणि आरोग्यविषयक आर्थिक संरक्षण याबाबत लोकांना मार्गदर्शन करण्याचे कामही ते करतात.
पत्रकारितेसोबत डिजिटल क्षेत्रातही स्वतंत्र ओळख
पत्रकारिता आणि समाजकार्याबरोबरच तुषार महाजन यांनी डिजिटल क्षेत्रातही स्वतःची वाट निर्माण केली आहे. ‘टीएम युनिव्हर्स मीडिया’चे संस्थापक व सीईओ म्हणून ते ग्राफिक डिझाइन, डिजिटल मार्केटिंग, मीडिया, न्यूज प्रमोशन आणि क्रिएटिव्ह कंटेंट निर्मितीच्या क्षेत्रात कार्यरत आहेत. बदलत्या डिजिटल युगाशी जुळवून घेत आधुनिक तंत्रज्ञान आणि माध्यमांचा सकारात्मक वापर करत त्यांनी युवा उद्योजक म्हणूनही आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
पत्रकारिता, सामाजिक कार्य आणि आर्थिक क्षेत्र—तीन वेगवेगळ्या क्षेत्रांमध्ये एकाच वेळी काम करताना वेळेचे नियोजन, सातत्य आणि अभ्यासाची सवय ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची वैशिष्ट्ये ठरतात.
माणसांना पैशांपेक्षा अधिक किंमत देणारा स्वभाव
तुषार महाजन यांच्याबद्दल त्यांच्या मित्रपरिवारात आणि सहकाऱ्यांमध्ये एक गोष्ट सातत्याने सांगितली जाते—माणसांना जोडणे आणि माणसांच्या सुख-दुःखात सहभागी होणे.
अडचणीत असलेल्या व्यक्तीला शक्य तेवढी मदत करणे, एखाद्याच्या प्रश्नासाठी संबंधित प्रशासनाकडे पाठपुरावा करणे किंवा एखाद्या विद्यार्थ्याला मार्गदर्शन करणे, अशा छोट्या-छोट्या गोष्टींमधून त्यांची सामाजिक बांधिलकी दिसून येते.
‘पैसा सर्वजण कमावतात; मात्र माणसांचे प्रेम, विश्वास आणि आशीर्वाद कमावणे अधिक महत्त्वाचे आहे’, हा विचार ते आपल्या सहकाऱ्यांशी बोलताना मांडतात, असे त्यांचे निकटवर्तीय सांगतात.
साधेपणा, स्पष्टवक्तेपणा आणि कामाची धडपड
एखाद्या व्यक्तीची खरी ओळख त्याच्या पदापेक्षा त्याच्या वागण्यातून होते. तुषार महाजन यांचा साधेपणा, मनमिळाऊ स्वभाव, स्पष्टवक्तेपणा आणि कोणत्याही कामासाठी स्वतः पुढाकार घेण्याची वृत्ती यामुळे त्यांचा मित्रपरिवार आणि सामाजिक संपर्काचा परीघ वाढत गेला.
समाजासाठी काहीतरी करायचे, तर त्यासाठी सातत्याने वेळ द्यावा लागतो, कष्ट घ्यावे लागतात आणि टीका-आव्हानांना सामोरे जाण्याची तयारी ठेवावी लागते. हीच भूमिका स्वीकारून त्यांनी विविध क्षेत्रांमध्ये काम सुरू ठेवले.
वाढदिवसही समाजासाठीच...
२१ सप्टेंबरचा वाढदिवस तुषार महाजन यांच्यासाठी स्वतःच्या आनंदाचा दिवस असला, तरी त्या आनंदात समाजाचाही सहभाग असावा, अशी त्यांची भूमिका आहे.
याच भावनेतून मागील अनेक वर्षांपासून त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त वृक्षारोपण, विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य वाटप, गरजूंसाठी मदत, सामाजिक जनजागृती आणि इतर समाजोपयोगी उपक्रम राबविले जात आहेत. २०२६ मध्येही त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त गणवेश, फलवृक्ष, खाऊ वाटप आणि वृक्षारोपण यांसारख्या उपक्रमांची घोषणा करण्यात आली असून पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देण्यात आला आहे.
वाढदिवसाच्या निमित्ताने स्वतःसाठी खर्च करण्यापेक्षा एखाद्या विद्यार्थ्याला मदत झाली, एखाद्या गरजूच्या चेहऱ्यावर हास्य आले किंवा एखादे झाड भविष्यात सावली देणार असेल, तर त्यातून मिळणारा आनंद अधिक मोठा आहे, हीच या उपक्रमांमागची भावना आहे.
आजवरच्या प्रवासाकडे पाहताना...
पत्रकारिता, सामाजिक कार्य, विद्यार्थी चळवळ, पर्यावरण संवर्धन, रक्तदान, शैक्षणिक प्रश्न, आर्थिक मार्गदर्शन आणि विविध सामाजिक संस्थांच्या माध्यमातून काम करताना तुषार महाजन यांनी एक गोष्ट सातत्याने जपली आहे—समाजाशी असलेले नाते.
त्यांच्या वाटचालीत अनेक व्यक्ती, संस्था, मित्र, सहकारी आणि मार्गदर्शक यांचे योगदान आहे. स्वतःच्या यशाचे श्रेय केवळ स्वतःला न देता आपल्या प्रवासात साथ देणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याची त्यांची भूमिका आहे.
‘समाजाने आपल्यासाठी काय केले?’ यापेक्षा ‘आपण समाजासाठी काय करू शकतो?’ हा विचार त्यांनी आपल्या कार्यातून मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे.
युवा पिढीने शिक्षण घेतले पाहिजे, स्वतःच्या पायावर उभे राहिले पाहिजे, समाजाच्या प्रश्नांकडे संवेदनशीलतेने पाहिले पाहिजे आणि शक्य तेवढे समाजासाठी योगदान दिले पाहिजे, हा संदेश त्यांच्या कार्यातून मिळतो.
तुषार महाजन : एका व्यक्तीचे नव्हे, एका ध्यासाचे नाव
शिर्डीच्या मातीतून पत्रकारितेच्या क्षेत्रात आलेला एक तरुण, विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांसाठी रस्त्यावर उतरलेला कार्यकर्ता, रक्तदान शिबिरांचे आयोजन करणारा सामाजिक कार्यकर्ता, पर्यावरणासाठी झाडे लावणारा निसर्गप्रेमी, आर्थिक क्षेत्रात लोकांना मार्गदर्शन करणारा व्यावसायिक आणि विविध सामाजिक संस्थांच्या माध्यमातून जबाबदाऱ्या पार पाडणारा संघटक—या सर्व भूमिका एका व्यक्तिमत्त्वात एकत्र येतात.
म्हणूनच तुषार महाजन यांचा प्रवास हा केवळ एका पत्रकाराचा प्रवास नाही; तो स्वतःच्या क्षमतेनुसार समाजासाठी काहीतरी करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या एका तरुणाचा प्रवास आहे.
आज त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्यावर प्रेम करणाऱ्या मित्रपरिवाराकडून, सहकाऱ्यांकडून आणि सामाजिक क्षेत्रातील विविध मान्यवरांकडून शुभेच्छांचा वर्षाव होत आहे. त्यांच्या पुढील वाटचालीतही पत्रकारितेच्या माध्यमातून जनजागृती, सामाजिक बांधिलकी, पर्यावरण संवर्धन, विद्यार्थीहित आणि समाजोपयोगी उपक्रम यांना अधिक व्यापक स्वरूप मिळावे, हीच अपेक्षा.
२१ सप्टेंबरच्या वाढदिवसानिमित्त युवा पत्रकार, सामाजिक कार्यकर्ते आणि पर्यावरणप्रेमी तुषार संजय महाजन यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा!
त्यांच्या हातून समाजहिताचे, लोककल्याणाचे, पर्यावरण संवर्धनाचे आणि प्रबोधनाचे कार्य असेच अविरतपणे घडत राहो, त्यांच्या आयुष्यात यश, समाधान, उत्तम आरोग्य आणि आनंद लाभो, हीच श्री साईबाबांच्या चरणी प्रार्थना.
– व्याख्याते व लेखक
प्रफुल्लजी खपके
