पेंच व्याघ्र प्रकल्पातील कॉलरवाल्या 'मातरम' वाघिणीचे निधन; २९ छाव्यांना जन्म देणे आणि २५ छाव्यांना जिवंत ठेवणे या जागतिक विक्रम करणारी एकमेव वाघिण..!!

शिर्डी एक्स्प्रेस लाईव्ह वृत्तसेवा अहमदनगर जिल्हा प्रतिनिधी- दिपक हरिश्चंद्रे.

 सोमवार दिनांक १७ डिसेंबर २०२२

 

पेंच व्याघ्र प्रकल्पातील कॉलरवाल्या 'मातरम' वाघिणीचे निधन; २९ छाव्यांना जन्म देणे आणि २५ छाव्यांना जिवंत ठेवणे या जागतिक विक्रम करणारी एकमेव वाघिण..!!

 

पेंच व्याघ्र प्रकल्प :

    पेंच व्याघ्र प्रकल्पातील 'मातरम' म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या कॉलरवाली वाघिणीचे काल दि. १५ रोजी वृद्धापकाळाने निधन झाले. तिने आतापर्यंत 29 शावकांना जन्म देण्याचा विक्रम केलेला आहे. हे अभयारण्याच्या वाढीसाठी तीने मोठे योगदान दिले. तिच्यावर काल शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात आले, अशी माहिती वन्यजीव छायाचित्रकार जितेंदर गोविंदानी यांनी दिली.

  पेंच व्याघ्र प्रकल्पातील जगप्रसिद्ध मादी वाघीण T15, स्थानिक कॉलरवाली म्हणून ओळखली जाणारी सिवनी आता या जगात नाही. त्यामुळे संपूर्ण उद्यान व्यवस्थापनापासून ते जगातील वन्यजीवप्रेमींमध्ये शोककळा पसरली आहे.

  कॉलरवाली वाघिणीने दि. 15 जानेवारी 2022 रोजी सायंकाळी 6.15 वाजता पेंच व्याघ्र प्रकल्प, सिवनी अंतर्गत, करमाजिरी येथील बीट कुंभदेव येथील खोली क्रमांक 589 मध्ये अखेरचा श्वास घेतला. वयाची 16.5 वर्षे पूर्ण केलेल्या या वाघिणीचा मृत्यू म्हातारपणामुळे झाल्याची खात्रीलायक माहिती आहे. उद्यान व्यवस्थापनाच्या वन्यजीव डॉक्टरांकडून गेल्या आठवडाभरापासून सातत्याने निरीक्षण केले जात होते. मृत्यूनंतर डॉ.अखिलेश मिश्रा आणि डॉ. अमोल रोकडे, पार्क मॅनेजमेंटचे पशुवैद्यकीय डॉक्टर, S.W.F.H. (स्कूल ऑफ वाइल्ड लाईफ अँड फॉरेन्सिक हेल्थ, जबलपूर) NTCA द्वारे दि. 16 जानेवारी 2022 रोजी सकाळी के SOP शवविच्छेदन केल्यानंतर, व्हिसेरा अवयव प्रयोगशाळेच्या तपासणीसाठी गोळा करण्यात आले.

 पेंच व्याघ्र प्रकल्प, सिओनीला जगभर ओळख मिळवून देणारी वाघीण T15 चा जन्म सप्टेंबर 2005 मध्ये तत्कालीन प्रसिद्ध वाघिणीच्या पोटी झाला. पुढे, थोरल्या वाघिणीच्या मृत्यूनंतर कॉलरवालीने तिच्या आईचा वारसा अभिमानाने चालविला. कॉलरवाली वाघिणीने मे 2008 ते डिसेंबर 2018 दरम्यान एकूण आठ वेळा 29 शावकांना जन्म दिला आणि पेंचमध्ये वाघांची संख्या वाढवण्यात अविस्मरणीय योगदान दिले. वाघिणीने तिच्या आयुष्यात 29 शावकांना जन्म देणे हा जागतिक विक्रम आहे आणि वाघिणीने जन्मानंतर 29 पैकी 25 शावकांना जिवंत ठेवणे हा देखील एक अभूतपूर्व विक्रम आहे. कॉलरवाली वाघिणीने मे 2008 मध्ये पहिल्यांदा तीन शावकांना, ऑक्टोबर 2008 मध्ये चार, ऑक्टोबर 2010 मध्ये पाच शावक, मे 2012 मध्ये तीन शावक, ऑक्टोबर 2013 मध्ये तीन, एप्रिल 2015 मध्ये चार, 2017 मध्ये तीन शावकांना जन्म दिला. शावकांना जन्म दिला आणि डिसेंबर 2018 मध्ये चार शावकांना जन्म दिला.

    सध्या पटदेव वाघीण (T4) जी तिच्या पाच शावकांसह उद्यानाची शोभा वाढवत आहे. ती कॉलरवाली वाघिणीची अपत्य आहे. लवकरच ही वाघीण तिच्या आईची जागा घेईल आणि कॉलरवालीचा वारसा पुढे नेईल असा विश्वास उद्यान व्यवस्थापनाला आहे.

    T15 कॉलर वाघिणीचा मृत्यू झाल्याची माहिती मिळताच वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना तात्काळ माहिती देण्यात आली. NTCA द्वारे विहित एसओपी त्यानुसार ही संपूर्ण कारवाई करण्यात आली असून वरील कारवाईत क्षेत्र संचालक अशोक मिश्रा, उपसंचालक आधार गुप्ता, सहायक वनसंरक्षक बी. पी. तिवारी, झोन अधिकारी आशिष खोब्रागडे, एन. टी. सी. ए. विक्रांत जठार, राजेश भेंडारकर, जिल्हा पंचायत सदस्य राम गोपाल जैस्वाल, उद्यान व्यवस्थापनाचे नोंदणीकृत मार्गदर्शक व रिसॉर्टचे प्रतिनिधी उपस्थित होते. पेंच व्याघ्र प्रकल्पाच्या बफर परिसरात राहणाऱ्या सर्व नागरिकांच्या वतीने इको डेव्हलपमेंट कमिटी करमाजिरीच्या अध्यक्षा शांताबाई सर्यम यांनी जगप्रसिद्ध वाघिणी कॉलरवाली हिला अग्निसंस्कार केले. अशी माहिती मध्यप्रदेश सिवनी येथील पेंच व्याघ्र प्रकल्पाचे क्षेत्र संचालक अशोक मिश्रा यांनी दिली.

✒️Shirdi Express Live#करीता बातम्या🗞️ आणि जाहिराती साठी संपर्क @दिपक हरिश्चंद्रे (अहमदनगर जिल्हा प्रतिनिधी )📲7350591600