भारतीय समाजात महिला सक्षमीकरणाबाबत अनेक स्तरांवर प्रगती होत असली, तरी काही ठिकाणी अजूनही धर्म, परंपरा आणि अंधश्रद्धा यांच्या आडून महिलांचे शोषण होत असल्याची गंभीर बाब वेळोवेळी समोर येत आहे. अलीकडेच तथाकथित धार्मिक व्यक्तींशी संबंधित काही प्रकरणांनी पुन्हा एकदा या प्रश्नाला वाचा फोडली आहे.
इतिहासाचा मागोवा घेतला असता, समाजातील काही प्रवृत्तींकडून धार्मिक कथा, परंपरा आणि रूढी यांचा चुकीचा अर्थ लावून महिलांवर अन्याय केल्याचे उदाहरणे आढळतात. तथापि, या गोष्टींचा संपूर्ण धर्माशी संबंध जोडणे योग्य नसून, धर्माच्या नावाखाली गैरप्रकार करणाऱ्या व्यक्ती आणि प्रवृत्ती यांच्यावरच लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
या साहित्यकृतीतून मानवी वासनांवर भाष्य करण्यात आले आहे, तर यांनी मांडलेल्या काही विचारांवरही समाजात मोठी चर्चा झाली होती. याशिवाय, या नाटकातून ढोंगीपणावर प्रखर प्रहार करण्यात आला आहे. या सर्व उदाहरणांतून समाजातील काही विकृत प्रवृत्तींचे चित्रण दिसून येते.
देशातील काही भागांत पूर्वी अस्तित्वात असलेल्या देवदासीसारख्या प्रथांवर शासनाने बंदी घातली असली, तरी त्यांचे अंश काही ठिकाणी अजूनही दिसून येतात. त्यामुळे कायद्याची अंमलबजावणी आणि जनजागृती या दोन्ही गोष्टी तितक्याच महत्त्वाच्या ठरतात.
महिला सुरक्षिततेच्या दृष्टीने आज भारतात कठोर कायदे अस्तित्वात आहेत. , तसेच विविध फौजदारी कायदे आणि महिला संरक्षण कायदे महिलांना न्याय मिळवून देण्यासाठी सक्षम आहेत. परंतु, केवळ कायदे पुरेसे नसून समाजातील मानसिकता बदलणेही आवश्यक आहे.
महिलांनी शिक्षण, कायदेशीर हक्क आणि सामाजिक जागरूकता यांचा आधार घेत स्वतःला सक्षम बनवणे ही काळाची गरज आहे. , आणि यांनी दिलेले समता, शिक्षण आणि स्वाभिमानाचे विचार आजही मार्गदर्शक ठरतात.
समाजातील सर्व घटकांनी अंधश्रद्धा आणि चुकीच्या परंपरांना बळी न पडता, तर्कशुद्ध विचारसरणी स्वीकारणे आवश्यक आहे. महिलांचा सन्मान, समानता आणि सुरक्षितता हीच खरी प्रगतीची दिशा ठरू शकते.
0000
