सोनई//| प्रतिनिधी//मोहन शेगर
जिल्ह्यातील ग्रामीण रुग्णालये, प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि उपकेंद्रांमध्ये रुग्णांसाठी आवश्यक असलेल्या मूलभूत सुविधांबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत. आरोग्य व्यवस्थेच्या मजबुतीसाठी शासनाकडून कोट्यवधी रुपये खर्च केले जात असताना प्रत्यक्षात अनेक ठिकाणी सुविधा धूळ खात पडल्याचे चित्र समोर आले आहे. विशेषतः ग्रामीण रुग्णालयांमध्ये बालरोगतज्ज्ञांची कमतरता आणि शुद्ध पिण्याच्या पाण्याच्या सुविधांचा अभाव यामुळे नागरिकांमध्ये नाराजीचे वातावरण आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, जिल्ह्यातील अनेक प्राथमिक आरोग्य केंद्रांमध्ये पिण्याच्या पाण्यासाठी बसवण्यात आलेले वॉटर प्युरिफायर यंत्र बंद अवस्थेत पडून आहेत. काही ठिकाणी यंत्रणा कार्यरत नसल्याने रुग्ण, नातेवाईक आणि कर्मचारी यांना शुद्ध पाण्यापासून वंचित राहावे लागत आहे. प्रशासनाच्या देखरेखीअभावी लाखो रुपयांची उपकरणे केवळ शोपीस बनल्याची चर्चा सुरू आहे.
याचबरोबर ग्रामीण भागातील आरोग्य सेवांमध्ये बालरोगतज्ज्ञांची कमतरता अधिक गंभीर ठरत आहे. ग्रामीण रुग्णालयात बालरोग विभागासाठी स्वतंत्र तज्ज्ञ डॉक्टर नसल्याने नवजात बालके आणि लहान मुलांना उपचारासाठी जिल्हा रुग्णालय किंवा खासगी रुग्णालयांचा आधार घ्यावा लागत आहे. त्यामुळे आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांवर अतिरिक्त भार पडत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
आरोग्य सेवेत नेमकी अडचण कुठे? – ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेत केवळ इमारती उभारणे किंवा उपकरणे उपलब्ध करून देणे पुरेसे नसते. त्यांची सातत्याने देखभाल, प्रशिक्षित मनुष्यबळ आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांची उपलब्धता हे तितकेच महत्त्वाचे घटक आहेत. मात्र अनेकदा शासन निधी उपकरणांवर खर्च करते, पण त्याच्या वापर आणि देखभालीकडे दुर्लक्ष होते. परिणामी महागडी यंत्रे बंद पडतात आणि नागरिकांना त्याचा लाभ मिळत नाही.
बालरोगतज्ज्ञांच्या अभावाचा परिणाम ग्रामीण भागातील बालमृत्यूदर आणि बालआरोग्यावर होऊ शकतो. लहान मुलांना तातडीचे उपचार वेळेवर न मिळाल्यास परिस्थिती गंभीर होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. विशेष म्हणजे, ग्रामीण भागात खासगी आरोग्य सेवा महाग असल्याने सामान्य नागरिकांसाठी सरकारी रुग्णालयेच शेवटचा पर्याय असतात.
स्थानिक नागरिक आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी प्रशासनाने ग्रामीण रुग्णालयांतील रिक्त पदे तातडीने भरावीत, बंद पडलेली उपकरणे कार्यान्वित करावीत आणि आरोग्य व्यवस्थेची नियमित तपासणी करावी, अशी मागणी केली आहे.:
"रुग्णालयात सुविधा आहेत, मात्र त्या कार्यान्वित राहणे महत्त्वाचे आहे. केवळ यंत्रणा बसवून उपयोग नाही; रुग्णांना त्याचा लाभ मिळायला हवा." बालरोगतज्ज्ञांची नियुक्ती तातडीची गरज आहे. ग्रामीण भागातील मुलांच्या आरोग्याशी तडजोड परवडणारी नाही." आरोग्य व्यवस्थेतील या त्रुटींवर प्रशासन काय भूमिका घेते आणि नागरिकांच्या मागण्यांकडे कितपत गांभीर्याने पाहते, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
