सध्या भारतात उन्हाळा आपल्या पराकोटीला पोहोचला असून सुर्य अक्षरशः आग ओकत आहे. तर आयपीएलमध्ये नेहमी गोलंदाजांचा कर्दनकाळ ठरणारा सुर्यकुमार यादव सध्या हतबल झाल्यासारखा दिसतोय. सुर्याचं तेज हरवलं का सूर ओसरला हा प्रश्न सर्वत्र चर्चीला जात असून मुंबई इंडियन्सच्या पिछेहाटीचं सर्वात मोठं कारण सुर्यकुमार यादवचं अपयश ठरवलं जात आहे. यामागचं असली भानगड काय आहे यावर आपण एक प्रकाशझोत टाकूया.
जेव्हा सूर्यकुमार यादव फलंदाजीसाठी मैदानात उतरतो, तेव्हा मैदानातील वातावरण बदलते. क्षेत्ररक्षक सतर्क होतात, गोलंदाज आपल्या योजना बदलतात आणि प्रेक्षकांना काहीतरी विशेष घडण्याची आशा असते. मात्र, आयपीएल २०२६ मध्ये हे चित्र बदलताना दिसत आहे. या हंगामात त्याने आतापर्यंत नऊ डावांमध्ये २०.३३ च्या सरासरीने केवळ १८३ धावा केल्या आहेत. सूर्यकुमार यादवचे अपयश हे मुंबई इंडियन्सच्या अपयशाचेही एक कारण ठरले आहे. जोरदार फलंदाजी करण्याची त्याची इच्छा असते, पण त्याचा हात-डोळ्यांचा समन्वय त्याला साथ देत नाही.
दर्जा कायम आहे, पण चुका होत आहेत.
चेन्नई सुपर किंग्सविरुद्ध नूर अहमदच्या पहिल्याच चेंडूवर सूर्यकुमार यादवने ज्या सहजतेने चौकार मारला, ते त्याच्या दर्जाचे द्योतक होते. त्याने गोलंदाजाची गुगली आधीच ओळखली होती. चेंडू आखूड होता, म्हणून त्याने वाट पाहिली आणि स्लिप्सच्या बाहेर चौकार मारला. पहिल्याच चेंडूवर चार धावा. सर्व काही सामान्य वाटत होते, पण खरी कहाणी त्यानंतरची आहे. सीएसकेचा पदार्पण करणारा अष्टपैलू खेळाडू रामकृष्ण घोषने त्याचा झेल घेतला आणि तो १२ चेंडूंमध्ये तीन चौकार आणि एका षटकारासह केवळ २१ धावाच करू शकला. या हंगामात आतापर्यंत त्याने २१, ५, ३६, १५, ०, ३३, ६, ५१ आणि १६ धावा केल्या आहेत.
आयपीएल २०२६ स्पर्धेतील सूर्यकुमारची कामगिरी: आरआर विरुद्ध सीएसके २१, एसआरएच विरुद्ध ५, सीएसके विरुद्ध ३६, जीटी विरुद्ध १५, पीबीकेएस विरुद्ध ०, आरसीबी विरुद्ध ३३, आरआर विरुद्ध ६, डीसी विरुद्ध ५१, केकेआर विरुद्ध १६
धावा वेगाने होत आहेत, पण मोठ्या धावसंख्येची कमतरता
सूर्यकुमार यादवची ओळख त्याचा उच्च स्ट्राइक रेट आणि सामन्याचे चित्र पालटणारी फलंदाजी ही राहिली आहे. या हंगामातही त्याचा स्ट्राइक रेट १४४.०९ आहे, जो वाईट नाही. मात्र, समस्या त्याच्या सातत्याची आहे. नऊ डावांमध्ये त्याने केवळ १८३ धावा केल्या आहेत, जी त्याच्यासारख्या दर्जाच्या फलंदाजासाठी खूपच कमी मानली जाईल. २०१७ नंतर प्रथमच त्याचा हा हंगाम २०० धावांच्या खाली संपण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.
वेगवान गोलंदाजीसमोर सूर्या का फसतोय ?
सर्वात आश्चर्यकारक गोष्ट म्हणजे सूर्यकुमार यादवला या हंगामात वेगवान गोलंदाजांविरुद्ध संघर्ष करावा लागला आहे. ईएसपीएन क्रिकइन्फोच्या आकडेवारीनुसार, वेगवान गोलंदाजीविरुद्ध त्याचा स्ट्राइक रेट १७२.३० आहे, पण त्याची सरासरी १०.७१ आहे. याचा अर्थ असा की, तो वेगाने धावा करत आहे, पण डावात जास्त वेळ टिकू शकत नाही. आयपीएल २०२६ मध्ये किमान ५० चेंडू खेळलेल्या ५३ फलंदाजांपैकी ५१ जणांची सरासरी त्याच्यापेक्षा चांगली आहे. ही आकडेवारी स्पष्टपणे दर्शवते की सूर्यासारख्या खेळाडूसाठी हा हंगाम सामान्य नाही.
एकेकाळी सूर्यकुमार वेगवान गोलंदाजांचा कर्दनकाळ
सूर्यकुमार तोच फलंदाज आहे, ज्याने आपल्या टी-२० आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीची सुरुवात जोफ्रा आर्चरच्या गोलंदाजीवर षटकार मारून केली होती. सन २०२२ मध्ये, त्याने ४५ पेक्षा जास्त सरासरी आणि सुमारे १९० च्या स्ट्राइक रेटने १,००० हून अधिक टी-२० धावा केल्या. सन २०२३ मध्ये, त्याने आयपीएलमध्ये पहिल्यांदाच ६०० हून अधिक धावा केल्या. सन २०२५ मध्ये, आक्रमकता आणि सातत्य यांचा उल्लेखनीय मिलाफ दाखवत त्याला लीगचा 'सर्वाधिक मौल्यवान खेळाडू' म्हणून गौरविण्यात आले. मात्र, केवळ एका वर्षानंतर, टी-२० क्रिकेटला त्याची शैली समजू लागली आहे असे दिसते. त्याची 'मिस्टर ३६०-डिग्री' शैली आता फिकी पडू लागली आहे.
शॉर्ट बॉल्सवर वारंवार बाद
आयपीएल २०२६ मध्ये सूर्यकुमारला बॅक-ऑफ-लेंथ आणि शॉर्ट बॉल्समुळे सर्वाधिक त्रास झाला आहे. अशा चेंडूंवर त्याने २८ चेंडूंमध्ये केवळ ३१ धावा केल्या असून तो पाच वेळा बाद झाला आहे. याचा अर्थ असा की, गोलंदाज आता त्याच्याविरुद्ध तीच रणनीती वापरत आहेत आणि त्यात यशस्वीही होत आहेत. अनेक वेळा त्याने चांगले फटके मारले आहेत, पण तो सीमारेषेवर झेलबाद झाला आहे. फरक फक्त काही इंचांचा होता. मधल्या फळीच्या अपयशामुळे मुंबईने या हंगामात नऊपैकी सात सामने गमावले आहेत.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्येही त्याच्या बॅटचे मौन
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सूर्यकुमार यादव भारतीय टी-२० संघाचा कर्णधार आहे, पण गेल्या काही काळापासून त्याच्या बॅटमधून धावा निघत नाहीत. एकेकाळी एकाच क्रिकेट हंगामात १,००० धावा करणारा टी-२० आंतरराष्ट्रीय फलंदाज सूर्यकुमार यादव, १ जानेवारी २०२५ पासून भारतासाठी ३५ सामन्यांतील ३३ डावांमध्ये २६ च्या सरासरीने केवळ ७०२ धावाच करू शकला आहे. या काळात त्याचा स्ट्राइक रेट १४७.१६ राहिला असून, त्यात चार अर्धशतकांचा समावेश आहे.
प्रशिक्षक जयवर्धनेचं मत
मुंबई इंडियन्सचे प्रशिक्षक महेला जयवर्धने म्हणाले, "या हंगामात तो सीमारेषेवर अनेक वेळा झेलबाद झाला आहे. त्याचे काही फटके त्याचे आवडते आहेत. मागच्या सामन्यात आणि त्याआधीच्या सामन्यात फारसा फरक नाही. ही केवळ वेळेची बाब आहे. तो स्वतः निराश आहे, पण त्याला कठोर परिश्रम करत राहण्याची गरज आहे." जयवर्धनेचा विश्वास आहे की सूर्या खराब फलंदाजी करत नाहीये, तर नशीब आणि अगदी थोड्या फरकाने त्याची साथ मिळत नाहीये.
माजी सहकारीही चिंतेत ?
मुंबई इंडियन्सचा माजी वेगवान गोलंदाज मिचेल मॅकक्लेनघनच्या मते, सूर्यकुमार यंदा थोडा घाईत दिसत आहे. वाढत्या वयानुसार ही प्रतिक्रिया थोडी मंदावते. कदाचित हलकी बॅट वापरल्याने त्याच्या हातांचा वेग परत येऊ शकेल. सध्या तो थोडा मंद वाटतो." याचा अर्थ असा की, तंत्रापेक्षा शारीरिक हालचाल आणि टायमिंगवर अधिक प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
अंबाती रायडू म्हणाला, "मला वाटते की त्याला आपली बॅट चेंडूजवळ थोडी अधिक वेगाने आणण्याची गरज आहे, विशेषतः पिक-अप, पुल आणि स्वीपसारख्या फटक्यांसाठी. सेट-अपपासून ते चेंडूवर आघात करण्यापर्यंत तो थोडा मंद वाटतो. तो पूर्वीसारख्याच लयीत आणि गतीने खेळत आहे की नाही हे त्याला पाहण्याची गरज आहे."
सूर्यकुमार पुनरागमन करणार का ?
सूर्यकुमार यादवसारख्या खेळाडूला जास्त काळ कमी लेखता येणार नाही. तो केवळ एका खेळीने संपूर्ण चित्र पालटू शकतो. मुंबई इंडियन्सलाही आशा आहे की सूर्यकुमार यादव लवकरच आपल्या जुन्या फॉर्ममध्ये परत येईल. पण हेही खरं आहे की प्रत्येक सामन्यागणिक दबाव वाढत आहे. जो फलंदाज एकेकाळी गोलंदाजांसाठी एक कोडे होता, तो आता स्वतःच उत्तरांच्या शोधात आहे.
दर्जाबद्दल शंका नाही
सूर्यकुमार यादवचा दर्जा निर्विवाद आहे, पण आयपीएल २०२६ मधील त्याचा संघर्ष स्पष्टपणे दिसत आहे. वेगवान गोलंदाजीसमोरची अडचण, शॉर्ट बॉलवर बाद होणे आणि मोठ्या धावसंख्येचा अभाव या गोष्टी मुंबई इंडियन्ससाठी चिंतेचे कारण आहेत. आता हे पाहणे बाकी आहे की सूर्याची चमक परत येईल की हा हंगाम त्याच्यासाठी कठीण ठरेल.
सुर्याच्या कामगिरीचा ढासळता आलेख लवकर सुधारला नाही तर वाढतं वय, गचाळ कामगिरी व नवीन होतकरू खेळाडूंची वाढती आवक बघता या आयपीएलनंतर निव्वळ आयपीएलमधूनच नाही तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरूनही सुर्याचा अस्त व्हायला वेळ लागणार नाही.
@डॉ.दत्ता विघावे
क्रिकेट समिक्षक
मो.नं. ९०९६३७२०८२
