BLO माझ्या घरी येतील तेव्हाच मी माझा SIR चा फॉर्म भरेल !की- मी देखील माझ्या BLO शी संपर्क करुन माझी SIR प्रक्रिया पुर्ण करेल !!

विशेष मतदार यादी पुनरीक्षण (SIR) मुदत ८ ऑगस्ट पर्यंत वाढवली; आजच आपल्या BLO शी संपर्क करुन आपली SIR प्रक्रिया पुर्ण करावी

विशेष मतदार यादी पुनरीक्षण (SIR) : लोकशाही बळकट करणारी महत्त्वाची प्रक्रिया – प्रत्येक नागरिकाने वेळेत पूर्ण करणे का आवश्यक?

पत्रकार अजीजभाई शेख - राहाता

भारतीय लोकशाहीची खरी ताकद ही मतदारांमध्ये आहे. प्रत्येक पात्र नागरिकाला मतदानाचा अधिकार हा भारतीय राज्यघटनेने दिलेला अमूल्य अधिकार आहे. परंतु हा अधिकार प्रभावीपणे वापरायचा असेल तर मतदार यादी अचूक, अद्ययावत आणि पारदर्शक असणे अत्यंत आवश्यक आहे. यासाठी भारताचा निवडणूक आयोग वेळोवेळी मतदार यादीचे पुनरीक्षण (Revision) करीत असतो. याच प्रक्रियेतील एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे Special Intensive Revision (SIR) अर्थात विशेष सखोल मतदार यादी पुनरीक्षण.

सध्या SIR मोहिमेची मुदत दि. ८ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत वाढविण्यात आली आहे. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकाने या वाढीव मुदतीचा लाभ घेऊन स्वतःची तसेच आपल्या कुटुंबातील सर्व पात्र सदस्यांची SIR प्रक्रिया पूर्ण करणे अत्यंत गरजेचे आहे.

*SIR म्हणजे काय?

Special Intensive Revision (SIR) ही निवडणूक आयोगामार्फत राबविण्यात येणारी अशी विशेष मोहीम आहे, ज्यामध्ये मतदार यादीतील माहितीची सखोल पडताळणी केली जाते. या प्रक्रियेद्वारे पात्र मतदारांची नावे योग्य प्रकारे नोंदली जातात, आवश्यक ते बदल केले जातात आणि चुकीच्या किंवा कालबाह्य नोंदी दुरुस्त करण्याची संधी मिळते. या प्रक्रियेमुळे मतदार यादी अधिक अचूक, विश्वासार्ह आणि पारदर्शक बनण्यास मदत होते.

SIR प्रक्रिया का आवश्यक आहे?

लोकसंख्येतील बदल, स्थलांतर, नवीन मतदारांची भर, मृत्यू, पत्त्यातील बदल, नावातील दुरुस्ती अशा अनेक कारणांमुळे मतदार यादी वेळोवेळी अद्ययावत करावी लागते.

जर मतदार यादी अद्ययावत नसेल तर अनेक पात्र नागरिक मतदानापासून वंचित राहू शकतात किंवा चुकीच्या नोंदीमुळे प्रशासकीय अडचणी निर्माण होऊ शकतात.

*SIR चे प्रमुख फायदे

१) मतदार यादी अधिक अचूक बनते

SIR मुळे चुकीची माहिती दुरुस्त होते. त्यामुळे मतदानाच्या दिवशी अडचणी कमी होतात.

२) पात्र नागरिकांचे संरक्षण

नवीन पात्र नागरिकांची नावे समाविष्ट होतात आणि त्यांना मतदानाचा अधिकार मिळतो.

३) चुकीच्या नोंदी कमी होतात

दुबार नावे, मृत व्यक्तींची नावे किंवा स्थलांतरित व्यक्तींच्या नोंदींबाबत आवश्यक ती कार्यवाही करता येते.

४) मतदान प्रक्रिया अधिक पारदर्शक बनते

अद्ययावत मतदार यादीमुळे निवडणूक प्रक्रियेवरील विश्वास वाढतो.

५) प्रशासनाला मदत

योग्य माहितीमुळे मतदान केंद्रांचे नियोजन आणि निवडणूक व्यवस्थापन अधिक प्रभावी होते.

६) नागरिकांचा सहभाग वाढतो

SIR मुळे नागरिक स्वतःच्या मतदार नोंदीबाबत जागरूक होतात.

SIR वेळेत न केल्यास संभाव्य अडचणी

SIR प्रक्रियेत सहभागी न झाल्यास किंवा आवश्यक माहिती वेळेत न दिल्यास काही प्रकरणांमध्ये पुढील पडताळणी, माहिती अद्ययावत करण्याची गरज किंवा संबंधित निवडणूक अधिकाऱ्यांशी संपर्क करण्याची आवश्यकता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे विलंब टाळणे हितावह ठरते.

यासाठी प्रत्येक नागरिकाने आपल्या भागातील BLO यांच्याशी संपर्क ठेवावा आणि अधिकृत सूचनांनुसार प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करावी.

*BLO माझ्या घरी येतील तेव्हाच*

*मी माझा SIR चा फॉर्म भरेल !*

*की- मी देखील माझ्या BLO शी संपर्क*

*करुन माझी SIR प्रक्रिया पुर्ण करेल !!*

"BLO घरी येतील तेव्हाच फॉर्म भरेन" ही मानसिकता योग्य आहे का?

अनेक नागरिक अजूनही असा समज करून बसतात की BLO घरी आले कीच प्रक्रिया करायची. ही मानसिकता बदलण्याची गरज आहे.

खरे तर BLO नी प्रत्येक घरी जावून फॉर्म भरणे असा आदेशच आहे,एकदा,दोनदा,तीनदा

BLO आपल्या घरी देखील येतील किंवा येवूनही गेले असेल परंतु यावेळीत आपण आपल्या घरी उपलब्ध होतो का?

आपण आपला फॉर्म भरला का ? याची खात्री करून घ्यावी कारण BLO यांच्यावर हजारो मतदारांची जबाबदारी असते. प्रत्येक घरात योग्य वेळी पोहोचणे अनेकदा शक्य होत नसते.म्हणून नागरिकांनी देखील स्वतः पुढाकार घेणे अधिक योग्य असते.

*नागरिकांनी काय करावे?*

✔ आपल्या BLO शी संपर्क साधावा.

✔ आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवावीत.

✔ स्वतःची माहिती तपासावी.

✔ कुटुंबातील सर्व पात्र सदस्यांची प्रक्रिया पूर्ण करावी.

✔ मित्र, नातेवाईक, शेजारी यांनाही माहिती द्यावी.

BLO यांची भूमिका

BLO म्हणजे Booth Level Officer.

ते मतदार यादी अद्ययावत करण्यासाठी निवडणूक आयोगाचे स्थानिक प्रतिनिधी असतात.

त्यांचे कार्य —

माहिती गोळा करणे

फॉर्म स्वीकारणे

नागरिकांना मार्गदर्शन करणे

पडताळणी करणे

मतदार यादी अद्ययावत करण्यात मदत करणे

नागरिकांची जबाबदारी

लोकशाही केवळ मतदानाच्या दिवशी मजबूत होत नाही.

ती मजबूत होते—

योग्य नोंदणीमुळे

वेळेत माहिती देण्यामुळे

प्रशासनाला सहकार्य केल्यामुळे

जबाबदार नागरिक म्हणून सहभाग घेतल्यामुळे

८ ऑगस्ट २०२६ पर्यंतची मुदतवाढ – सुवर्णसंधी

निवडणूक आयोगाने नागरिकांच्या सोयीसाठी SIR मोहिमेची मुदत दि. ८ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत वाढविली आहे.

ही मुदतवाढ म्हणजे शेवटच्या क्षणी धावपळ करण्यासाठी नसून, उर्वरित नागरिकांना प्रक्रिया पूर्ण करण्याची संधी आहे.

म्हणून वेळ न दवडता आजच आवश्यक कार्यवाही करावी.

समाजाची सामूहिक जबाबदारी

प्रत्येक सुशिक्षित नागरिकाने किमान पाच जणांना SIR बाबत माहिती द्यावी.

आपल्या कुटुंबातील वृद्ध व्यक्ती, दिव्यांग, महिला, ग्रामीण भागातील नागरिक यांनाही मदत करावी.

यातून समाजात जागरूकता वाढेल.

अफवांपासून सावध राहा

SIR संदर्भात विविध प्रकारच्या अफवा आणि अपूर्ण माहिती समाजमाध्यमांवर फिरत असतात.

नागरिकांनी केवळ भारत निवडणूक आयोग, संबंधित राज्य मुख्य निवडणूक अधिकारी किंवा स्थानिक BLO यांनी दिलेल्या अधिकृत सूचनांवरच विश्वास ठेवावा.

मतदानाचा अधिकार हा प्रत्येक नागरिकाचा घटनात्मक अधिकार असून, अचूक मतदार यादी ही मजबूत लोकशाहीची पायाभूत अट आहे. SIR ही त्याच उद्देशाने राबविली जाणारी महत्त्वाची प्रक्रिया आहे. त्यामुळे कोणतीही चुकीची समजूत न बाळगता नागरिकांनी स्वतः पुढाकार घेऊन आपली माहिती पडताळून घ्यावी आणि आवश्यक प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करावी.

"BLO माझ्या घरी येतील, तेव्हाच मी फॉर्म भरेन" अशी वाट न पाहता आजच आपल्या संबंधित BLO यांच्याशी संपर्क साधा. स्वतःची, आपल्या कुटुंबीयांची तसेच मित्र-नातेवाईकांची SIR प्रक्रिया वेळेत पूर्ण होण्यासाठी सहकार्य करा.

८ ऑगस्ट २०२६ ही अंतिम मुदत लक्षात ठेवा. आजची जागरूकता उद्याची मजबूत लोकशाही घडवेल हे मात्र निश्चित.